Τρίτη, 17 Φεβρουαρίου 2015

ΕλΣυν 3863/2014 (Ολομ.): Η ΘΕΣΗ ΥΠΟΨΗ ΣΤΟ ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΠΛΗΡΟΥΣ ΦΑΚΕΛΟΥ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΟΥΣΙΩΔΗ ΤΥΠΟ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Η θέση υπόψη στο προς καταλογισμό πρόσωπο του πλήρους φακέλου της υπόθεσης, ώστε να είναι δυνατόν να αμυνθεί αποτελεσματικά επί του συνόλου των διαθέσιμων στοιχείων, πριν την κλήση του προς αναπλήρωση του ελλείμματος και πριν την έκδοση καταλογιστικής απόφασης, αποτελεί ουσιώδη τύπο της διαδικασίας. Επίσης, μη τήρηση ουσιώδους τύπου συνιστά και η μη χορήγηση  σε αυτόν εύλογου χρονικού διαστήματος, για να αναπτύξει τις απόψεις του σχετικά με το αποδιδόμενο σε αυτόν έλλειμμα. Κατά τη διαδικασία της ένορκης διοικητικής εξέτασης οι εξεταζόμενοι αντιμετωπίζονται ως μάρτυρες και όχι ως υπεύθυνοι, σε βάρος των οποίων επίκειται η έκδοση δυσμενούς πράξης. Προσβολή δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης (Αντίθετη μειοψηφία).


ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΣΕ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ


Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριο του, στις 2 Απριλίου 2014, με την ακόλουθη σύνθεση: Ιωάννης Καραβοκύρης, Πρόεδρος, Νικόλαος Αγγελάρας, Ιωάννης Σαρμάς, Σωτηρία Ντούνη, Ευφροσύνη Κραμποβίτη και Ευάγγελος Νταής, Αντιπρόεδροι, Μαρία Βλαχάκη, Εεώργιος Βοΐλης, Γεωργία Μαραγκού, Μαρία Αθανασοπούλου (εισηγήτρια), Δέσποινα Καββαδία - Κωνσταντάρα, Χριστίνα Ρασσιά, Θεολογία Γναρδέλλη, Βιργινία Σκεύη, Κωνσταντίνος Εφεντάκης, Αγγελική Μαυρουδή, Αγγελική Πανουτσακοπούλου, Δέσποινα Τζούμα, Δημήτριος Τσακανίκας και Ευφροσύνη Παπαθεοδώρου, Σύμβουλοι. Από τους ανωτέρω οι Σύμβουλοι Χριστίνα Ρασσιά, Βιργινία Σκεύη, Αγγελική Μαυρουδή, Αγγελική Πανουτσακοπούλου και Δημήτριος Τσακανίκας μετείχαν ως αναπληρωματικά μέλη. Οι Σύμβουλοι Ευαγγελία - Ελισάβετ Κουλουμπίνη, Κωνσταντίνα Ζώη, Γεωργία Τζομάκα, Στυλιανός Λεντιδάκης και Βασιλική Σοφιανού απουσίασαν δικαιολογημένα.
ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ: Διονύσιος Λασκαράτος.
ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ : Ιωάννα Αντωνογιαννάκη, Γενική Συντονίστρια, που ασκεί και καθήκοντα αναπληρώτριας  Επιτρόπου στην Υπηρεσία Επιτρόπου στη Γραμματεία του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Για να δικάσει την από δικάσει την από 15.10.2012 (αριθμ. καταθ. 166/31.10.2012) για αναίρεση της 1674/2012 οριστικής απόφασης του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αίτηση των α) Γ. Β. και β) Ν. Π., …………. οι οποίοι παραστάθηκαν ο μεν πρώτος από αυτούς διά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Χαράλαμπου Μπουκουβάλα (ΔΣΑ 20161), ο δε δεύτερος μετά του ιδίου ως άνω πληρεξουσίου δικηγόρου,

κατά: α) του Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος παραστάθηκε δια του Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Νικολάου Καραγιώργη

και β) του Δήμου Χίου, που εδρεύει στην πόλη της Χίου και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος παραστάθηκε διά της πληρεξούσιας δικηγόρου του Ανδρονίκης Λακαρδή (ΔΣΑ 18645).

Με την ……/….2008 απόφαση του Οικονομικού Επιθεωρητή της Διεύθυνσης Οικονομικής Επιθεώρησης Αθηνών, ... καταλογίστηκε υπέρ του Δήμου Χίου και εις βάρος των αιτούντων, του πρώτου υπό την ιδιότητα του …….του Δήμου Χίου, και του δεύτερου υπό την ιδιότητα του …….του δημοτικού ν.π.δ.δ. με την επωνυμία «Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χίου», αλληλεγγύως και εις ολόκληρο, το συνολικό ποσό των 112.839,82 ευρώ, το οποίο φέρεται ότι αντιστοιχεί α) σε έλλειμμα ύψους 44.498,88 ευρώ, που προκλήθηκε στη διαχείριση του εν λόγω Δήμου, οφειλόμενο σε εξωταμειακή διαχείριση, κατά τα οικονομικά έτη 1997-1998, και β) σε προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής ύψους 68.327,03 ευρώ.

Με την 1674/2012 απόφαση του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου έγινε εν μέρει δεκτή έφεση αυτών κατά της ως άνω καταλογιστικής απόφασης και περιορίστηκε το σε βάρος τους ποσό καταλογισμού σ' αυτό των 44.498,88 ευρώ, αφού αφαιρέθηκε το παραπάνω ποσό των προσαυξήσεων.

Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε το Δικαστήριο άκουσε:

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αιτούντων, ο οποίος ζήτησε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης και προθεσμία για την υποβολή υπομνήματος καθώς και την καταβολή παραβόλου που του δόθηκε μέχρι τις 7.4.2014.

Την πληρεξούσια δικηγόρο του Δήμου Χίου, η οποία δήλωσε ότι επαφίεται στην κρίση του Δικαστηρίου για την αίτηση αναίρεσης και ζήτησε προθεσμία για την υποβολή υπομνήματος που της δόθηκε μέχρι τις 7.4.2014.

Τον εκπρόσωπο του Ελληνικού Δημοσίου, που ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και
Τον Γενικό Επίτροπο της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ο οποίος πρότεινε, ομοίως, την απόρριψη αυτής.

Με την αίτηση που κρίνεται ζητείται η αναίρεση της προαναφερόμενης απόφασης του VII Τμήματος.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη με παρόντα τα τακτικά μέλη που έλαβαν μέρος στη συζήτηση της υποθέσεως, εκτός από τους Νικόλαο Αγγελάρα και Ευάγγελο Νταή, Αντιπροέδρους και Γεώργιο Βοΐλη και Δέσποινα Καββαδία - Κωνσταντάρα, Συμβούλους, που απουσίασαν λόγω κωλύματος. Για τη νόμιμη συγκρότηση της Ελάσσονος Ολομέλειας, στη διάσκεψη μετείχαν επίσης οι Σύμβουλοι Χριστίνα Ρασσιά και Βιργινία Σκεύη (αναπληρωματικά μέλη).

Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα και

Σκέφθηκε σύμφωνα με το νόμο,
Αποφάσισε τα εξής:

Ι. Η υπό κρίση αίτηση, όπως συμπληρώνεται με το από 7.4.2014 σχετικό υπόμνημα, για την αναίρεση της 1674/2012 οριστικής απόφασης του VII Τμήματος του Δικαστηρίου τούτου, για τη συζήτηση της οποίας καταβλήθηκε το προσήκον παράβολο (βλ. το ……../…….2014 διπλότυπο είσπραξης Τύπου Α', Σειρά Η, της ΔΟΥ Χίου), ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και πρέπει να γίνει και τυπικά δεκτή και να ερευνηθεί κατά το παραδεκτό και τη βασιμότητα των προβαλλόμενων λόγων της. Ειδικότερα, κατά της ως άνω απόφασης με την ένδικη αίτηση τους οι αναιρεσείοντες παραπονούνται, μεταξύ άλλων, για εσφαλμένη και πλημμελή εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων που διέπουν την επίδικη υπόθεση και συγκεκριμένα της παραβίασης του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης.

II. Το άρθρο 20 παρ. 2 του Συντάγματος ορίζει ότι: «Το δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασης του ενδιαφερομένου ισχύει και για κάθε διοικητική ενέργεια ή μέτρο, που λαμβάνεται σε βάρος των δικαιωμάτων ή συμφερόντων του». Το συνταγματικό αυτό δικαίωμα του διοικούμενου για προηγούμενη ακρόαση του από τη Διοίκηση πριν από την έκδοση σε βάρος του δυσμενούς διοικητικής πράξης, όπως είναι η έκδοση καταλογιστικής πράξης κατά δημόσιου υπολόγου από τον αρμόδιο Οικονομικό Επιθεωρητή για διαπιστούμενο έλλειμμα, ικανοποιείται, εφόσον παρασχεθεί στον υπόλογο η ευχέρεια να εκφέρει τις απόψεις του πριν από τη λήψη του δυσμενούς για τα δικαιώματα ή τα συμφέροντά του διοικητικού μέτρου. Προκειμένου δε να μην είναι πλημμελής η τήρηση του ως άνω διαδικαστικού τύπου και να μην φαλκιδεύεται η υποχρέωση προηγούμενης ακρόασης, πρέπει, εφόσον ζητηθεί, να τίθεται υπόψη του προς καταλογισμό προσώπου ο πλήρης φάκελος της υπόθεσης, ώστε αυτός να είναι δυνατόν να αμυνθεί αποτελεσματικά επί του συνόλου των διαθέσιμων στοιχείων, βάσει των οποίων η Διοίκηση προτίθεται να προχωρήσει στον καταλογισμό του. Ειδικότερα, πρέπει να τίθεται υπόψη του, πριν από την κλήση για αναπλήρωση του ελλείμματος και πριν από την έκδοση της καταλογιστικής απόφασης, κατά κύριο λόγο, η πορισματική έκθεση, στην οποία αναφέρονται αναλυτικά τα ευρήματα του διαχειριστικού ελέγχου, η αιτιολογία του επικείμενου καταλογισμού και τα ποσά του καταλογισμού, καθώς και κάθε άλλο κρίσιμο στοιχείο, που θα ζητήσει, διότι μόνον με τον τρόπο αυτό υφίσταται ουσιαστική δυνατότητα να εκφράσει τις αντιρρήσεις του, προσκομίζοντας και τα σχετικά στοιχεία, ενδεχόμενη αποδοχή των οποίων είναι δυνατόν να οδηγήσει σε μείωση του ποσού του καταλογισμού ή και μη έκδοση της καταλογιστικής απόφασης. Εξάλλου, σε περίπτωση που κατά τον χρόνο της κλήσης για αναπλήρωση του ελλείμματος δεν έχουν τεθεί υπόψη του ανωτέρω όλα τα κρίσιμα στοιχεία υποχρεούται η Διοίκηση, αν αυτά ζητηθούν, αφενός μεν να τα χορηγήσει και αφετέρου να παράσχει εύλογο χρόνο, ούτως ώστε, αφού ενημερωθεί πλήρως ο ενδιαφερόμενος, να αναπτύξει τις απόψεις του αναφορικά με το αποδιδόμενο σ' αυτόν έλλειμμα. Αν η Διοίκηση παραβιάσει την ως άνω υποχρέωση και προβεί στην έκδοση της καταλογιστικής απόφασης πριν ικανοποιηθεί το σχετικό αίτημα του υπολόγου για πλήρη, σύμφωνα προς τα ανωτέρω, ενημέρωση του και παρασχεθεί σ' αυτόν πραγματική δυνατότητα άμυνας, τότε η εκδοθείσα κατά παράβαση των ανωτέρω διατάξεων καταλογιστική απόφαση είναι ακυρωτέα. Πρέπει να σημειωθεί ότι η πλημμέλεια της μη τήρησης του ανωτέρω ουσιώδους τύπου της διαδικασίας δεν μπορεί να θεραπευθεί από το γεγονός ότι πριν από την πρόσκληση για αναπλήρωση του ελλείμματος, ο Οικονομικός Επιθεωρητής κάλεσε τον υπόλογο και έλαβε κατάθεση αυτού στο πλαίσιο διενεργηθείσας ένορκης διοικητικής εξέτασης, αφού με την κατάθεση αυτή, στην οποία αντιμετωπίζεται ως ουδέτερος μάρτυς και όχι ως υπεύθυνος εις βάρος του οποίου επίκειται η έκδοση δυσμενούς πράξης, δεν υλοποιείται πλήρως το συνταγματικό δικαίωμα του για προηγούμενη ακρόαση ούτε τηρείται ο ανωτέρω ουσιώδης διαδικαστικός τύπος, καθόσον κατά το στάδιο αυτό δεν έχει ακόμα συνταχθεί η πορισματική έκθεση, που αποκρυσταλλώνει τις βασικές διαπιστώσεις του ελεγκτικού οργάνου (Ολομ. Ελ.Συν. 3093/2010, 2337/2012 κ.ά.) και δεν έχει εξαχθεί το τελικό αποτέλεσμα του ελέγχου και ως εκ τούτου στερείται της δυνατότητας να έχει στη διάθεση του όλα τα κρίσιμα στοιχεία που στηρίζουν τον επικείμενο καταλογισμό (Ολομ. Ελ.Συν. 1717/2009, 1731/2010 κ.ά.).

III. Στην προκειμένη υπόθεση το δίκασαν Τμήμα, με την πληττόμενη απόφαση του, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του δέχθηκε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: Η διαχείριση του Δήμου Χίου, καθώς και των Ν.Π.Δ.Δ. του Δήμου αυτού - μεταξύ των οποίων και το νομικό πρόσωπο με την επωνυμία «Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χίου», το οποίο συστάθηκε με την 1219/1989 απόφαση του Νομάρχη Χίου - διεξήχθη έως το έτος 1996 από το υποκατάστημα του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων στη Δ.Ο.Υ. Χίου, ενώ από το έτος 1997 και εντεύθεν διεξάγεται από ίδια ταμειακή υπηρεσία, στην οποία υπάγονται τόσο το προαναφερόμενο νομικό πρόσωπο, αλλά και όλα τα Ν.Π.Δ.Δ. του Δήμου. Στις 14.5.1996 ανοίχθηκε από τη δημοτική υπάλληλο ..., στην Εμπορική Τράπεζα Χίου, λογαριασμός ταμιευτηρίου με αριθμό …… «επ' ονόματι ...». Με την 294/1999 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χίου συγκροτήθηκε πενταμελής επιτροπή ελέγχου της διαχείρισης του «ανεπίσημου» ταμείου που τηρούνταν στο Δήμο Χίου. Με .../22.6.2004 εντολή δε της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικής Επιθεώρησης -Διεύθυνσης Επιθεώρησης ΔΔ Ν.Π. και Δ.Ε.Κ.Ο. διενεργήθηκε διαχειριστικός -οικονομικός έλεγχος στον εν λόγω Δήμο. Μετά το πέρας του ελέγχου, συντάχθηκε από τον Οικονομικό Επιθεωρητή ... η ……./4.4.2008 πορισματική έκθεση. Σύμφωνα με την έκθεση αυτή, συνολικά έσοδα ποσού 15.167.721 δρχ. δεν εισήχθησαν στην επίσημη χρηματική διαχείριση του Δήμου Χίου, αλλά έγιναν αντικείμενο εξωταμειακής διαχείρισης από τους τότε εκκαλούντες και ήδη αναιρεσείοντες. Σύμφωνα δε με το πόρισμα του διενεργηθέντος ελέγχου, οι ίδιοι διαχειρίστηκαν το ως άνω ποσό των 15.167.721 δρχ., διενεργώντας ισόποσες πληρωμές δαπανών, τόσο του Δήμου Χίου όσο και του Ομηρείου Πνευματικού Κέντρου, εξωταμειακά, ήτοι χωρίς την έκδοση χρηματικών ενταλμάτων συνοδευόμενων από νόμιμα και πλήρη δικαιολογητικά. Ακολούθως, ο Οικονομικός Επιθεωρητής κάλεσε τους εκκαλούντες-αναιρεσείοντες, με την …../7.4.2008 πρόσκληση του, η οποία επιδόθηκε σ' αυτούς στις 17 και 18.4.2008, να καταβάλουν εντός 48 ωρών, υπέρ του Δήμου Χίου, εν τέλει, το συνολικό ποσό των 112.839,82 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο διαπιστωθέν έλλειμμα των 44.512,75 ευρώ (ή 15.167.994 δρχ.), πλέον προσαυξήσεων 153% ποσού 68.327,07 ευρώ. Προηγουμένως, οι εκκαλούντες-αναιρεσείοντες με το από 17.3.2008 έγγραφο τους προς τον αρμόδιο Οικονομικό Επιθεωρητή είχαν ζητήσει να πληροφορηθούν τους λόγους επί των οποίων τεκμηριώνεται ο εις βάρος τους καταλογισμός. Σε απάντηση του εγγράφου αυτού, εκδόθηκε το 3004/15.4.2008 έγγραφο του Οικονομικού Επιθεωρητή ..., με το οποίο γνωστοποιείται στους εκκαλούντες-αναιρεσείοντες ότι οι λόγοι, επί των οποίων τεκμηριώνεται τυχόν επικείμενος σε βάρος τους καταλογισμός, καταγράφονται στην 2750/4.4.2008 πορισματική έκθεση του ιδίου, η οποία είναι διαθέσιμη από τη Γενική Διεύθυνση Οικονομικής Επιθεώρησης. Τέλος, με την ……./22.4.2008 απόφαση του Οικονομικού Επιθεωρητή της Διεύθυνσης Οικονομικής Επιθεώρησης Αθηνών του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών καταλογίστηκαν αλληλεγγύως και εις ολόκληρο οι εκκαλούντες-αναιρεσείοντες με το ανωτέρω ποσό (112.839,82 ευρώ), το οποίο αντιστοιχεί στο έλλειμμα, που προκλήθηκε από την εξωταμειακή διαχείριση στην οποία προέβησαν κατά τα ανωτέρω εκτεθέντα, πλέον των νόμιμων προσαυξήσεων. Κατά της απόφασης αυτής οι ανωτέρω άσκησαν έφεση, ισχυριζόμενοι, μεταξύ άλλων, ότι η καταλογιστική απόφαση εκδόθηκε κατά παράβαση του δικαιώματος τους για προηγούμενη ακρόαση, αφού παρά το γεγονός ότι με το από 17.3.2008 έγγραφο τους ζητήθηκε η γνωστοποίηση των λόγων επί των οποίων τεκμηριώνεται ο ένδικος καταλογισμός, οι ίδιοι έλαβαν γνώση της ύπαρξης της 2750/4.4.2008 πορισματικής έκθεσης με το από 3004/15.4.2008 έγγραφο του Οικονομικού Επιθεωρητή, που τους επιδόθηκε αργότερα. Το Τμήμα, ενόψει του ισχυρισμού τους αυτού, έκανε δεκτό ότι για την άσκηση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης αρκεί η με κάθε τρόπο παραχώρηση στον ενδιαφερόμενο της ευχέρειας να εκθέσει τις απόψεις του, πριν από την έκδοση της δυσμενούς γι' αυτόν πράξης και ότι εν προκειμένω οι ανωτέρω κλήθηκαν να καταθέσουν ενόρκως ενώπιον του Οικονομικού Επιθεωρητή, ο οποίος διεξήγαγε το διαχειριστικό έλεγχο, κοινοποιήθηκε δε σ' αυτούς η ………/7.4.2008 πρόσκληση του ίδιου Επιθεωρητή για την αναπλήρωση του διαπιστωθέντος ελλείμματος στις 17 και 18.4.2008, η οποία (πρόσκληση) μάλιστα περιείχε όλα τα απαραίτητα στοιχεία που στήριζαν τον επικείμενο σε βάρος τους καταλογισμό, οπότε είχαν τη δυνατότητα να λάβουν γνώση της συνταχθείσας πορισματικής έκθεσης, καθώς και των λοιπών στοιχείων του φακέλου και να αναπτύξουν εξαντλητικά τις απόψεις τους, τόσο ως προς την ύπαρξη του διαπιστωθέντος ελλείμματος, όσο και ως προς το ύψος αυτού και να προβάλλουν τους λόγους για τους οποίους ενδεχομένως δεν μπορούσε να γεννηθεί υποχρέωση τους για αναπλήρωση του, ενώ τέλος δεν προκύπτει, ούτε άλλωστε οι ίδιοι το επικαλούνται, ότι ζήτησαν να τους χορηγηθεί κάποιο έγγραφο του φακέλου και δεν τους χορηγήθηκε, και ότι αυτοί είχαν προηγουμένως ενημερωθεί (με το ………/15.4.2008 έγγραφο του Οικονομικού Επιθεωρητή) ότι τα αποτελέσματα του ελέγχου της επίμαχης εξωταμειακής διαχείρισης καταγράφονταν στην ……../4.4.2008 πορισματική έκθεση. Με τις παραδοχές αυτές το δικάσαν Τμήμα, κατά την πλειονοψηφήσασα άποψη, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις σχετικές διατάξεις για την άσκηση του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος της προηγούμενης ακρόασης, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη νομική σκέψη που προηγήθηκε. Και τούτο διότι α) δέχτηκε ότι για την άσκηση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης αρκεί η ένορκη κατάθεση των ανωτέρω ενώπιον του Οικονομικού Επιθεωρητή, παρά το ότι παγίως το Δικαστήριο δέχεται ότι κατά τη διαδικασία της ένορκης διοικητικής εξέτασης οι εξεταζόμενοι αντιμετωπίζονται απλώς ως μάρτυρες και όχι ως υπεύθυνοι σε βάρος των οποίων επίκειται η έκδοση δυσμενούς πράξης και β) δέχθηκε ότι οι ήδη αναιρεσείοντες, από την επίδοση της πρόσκλησης για αναπλήρωση του ελλείμματος στις 17-18.4.2008, είχαν τη δυνατότητα να λάβουν γνώση της συνταχθείσας πορισματικής έκθεσης, καθώς και των λοιπών στοιχείων του φακέλου και να αναπτύξουν εξαντλητικά τις απόψεις τους ως προς την ύπαρξη και το ύψος του διαπιστωθέντος ελλείμματος. Και τούτο παρά το γεγονός ότι οι ανωτέρω αφής στιγμής είχαν ζητήσει στοιχεία με το από 17-3-2008 έγγραφο, ο Επιθεωρητής δεν τους παρέσχε εύλογο χρόνο μεταξύ 15-4-2008, οπότε τους ενημέρωσε ότι είναι διαθέσιμη η πορισματική έκθεση, μέχρι 17/18-4-2008, που τους επιδόθηκε η άνω πρόσκληση, για να αναζητήσουν την πορισματική αυτή και να εκφέρουν τις απόψεις - αντιρρήσεις τους προσκομίζοντας και τα σχετικά στοιχεία, ενδεχόμενη αποδοχή των οποίων ήταν δυνατόν να οδηγήσει σε μείωση του ποσού του σε βάρος τους καταλογισμού ή και στην μη έκδοση της καταλογιστικής απόφασης. Μειοψήφησαν οι Σύμβουλοι Κωνσταντίνος Εφεντάκης, Δέσποινα Τζούμα και Ευφροσύνη Παπαθεοδώρου, οι οποίοι διατύπωσαν την ακόλουθη γνώμη: Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 20 παρ. 2 του Συντάγματος, η άσκηση του δικαιώματος της προηγουμένης ακρόασης αποβλέπει στην παροχή της δυνατότητος στο διοικούμενο, τον οποίον αφορά η δυσμενής διοικητική πράξη, να προβάλει συγκεκριμένους ισχυρισμούς ενώπιον του αρμοδίου διοικητικού οργάνου, ούτως ώστε να επηρεάσει τη λήψη από το όργανο αυτό της σχετικής απόφασης, ύστερα από διαφορετική εμφάνιση ή εκτίμηση του πραγματικού υλικού. Συνεπώς, για το λυσιτελές της προβολής από τον καταλογισθέντα λόγου έφεσης περί μη τήρησης των διατυπώσεων για την άσκηση του δικαιώματος του προς προηγούμενη ακρόαση, απαιτείται παράλληλη αναφορά και των ισχυρισμών που αυτός θα προέβαλε ενώπιον της Διοίκησης, εάν οι διατυπώσεις αυτές είχαν προσηκόντως τηρηθεί (πρβλ. ΣτΕ 4447/2012 Ολομ., 715/2013, 2673/2013, 3219/2013, 337/2014 κ.ά.). Στην προκειμένη περίπτωση, δοθέντος ότι, κατά την ενώπιον του Τμήματος δίκη, οι αναιρεσείοντες περιορίστηκαν, για τη στοιχειοθέτηση της παράβασης του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης τους, αποκλειστικά και μόνο στη μη λήψη γνώσης της 2750/4.4.2008 πορισματικής έκθεσης ελέγχου, πριν από την έκδοση της 3307/22.4.2008 καταλογιστικής απόφασης, χωρίς, συγχρόνως, να παραθέσουν τους ισχυρισμούς που θα προέβαλαν, εάν είχε εγκαίρως τεθεί υπόψη τους η έκθεση αυτή, ορθώς, αν και με διαφορετική αιτιολογία, απορρίφθηκε, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, ο αντίστοιχος λόγος έφεσης. Πολύ περισσότερο που, όπως ανέλεγκτα έγινε δεκτό από το Τμήμα, η 2769/7.4.2008 πρόσκληση προς αποκατάσταση του ελλείμματος, η οποία κοινοποιήθηκε στους αναιρεσείοντες από τον Οικονομικό Επιθεωρητή στις 17 και 18.4.2008, διελάμβανε όλα τα αναγκαία στοιχεία, αναφορικά με την ιδιότητα των ιδίων ως υπολόγων και τη συνεχόμενη με τη διαχειριστική δράση των αναιρεσειόντων επέλευση του ελλείμματος, ώστε αυτοί να μπορούν αποτελεσματικά να αμυνθούν και να εκφέρουν τις όποιες αντιρρήσεις τους, προτού χωρήσει ο σε βάρος τους καταλογισμός.. Πλην όμως, η γνώμη αυτή δεν εκράτησε.

IV. Κατόπιν αυτών, σύμφωνα με την πλειονοψηφήσασα άποψη πρέπει να γίνει δεκτή η ένδικη αίτηση αναίρεσης κατά τον βάσιμο προβαλλόμενο σχετικό λόγο, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, στη συνέχεια, δε να κρατήσει το Δικαστήριο την υπόθεση, δεδομένου ότι αυτή δεν χρήζει διευκρινίσεων κατά το πραγματικό μέρος της (άρθρα 58 παρ. 4 του π.δ. 774/1980 - και ήδη 87 παρ. 4 του κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013 «Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο» - 61 παρ. 3 και 117 π.δ. 1225/1981), να δικάσει την έφεση, να την κάνει δεκτή και να ακυρώσει την ………/22.4.2008 απόφαση του Οικονομικού Επιθεωρητή της Διεύθυνσης Οικονομικής Επιθεώρησης Αθηνών, να διαταχθεί δε η απόδοση του κατατεθέντος παραβόλου στους αναιρεσείοντες (άρθρα 61 παρ. 3 και 117 π.δ. 1225/ 1981). Τέλος, το Δικαστήριο κρίνει, κατ' εκτίμηση των περιστάσεων, ότι πρέπει να απαλλαγούν οι αναιρεσίβλητοι Ελληνικό Δημόσιο και ο Δήμος Χίου από τα δικαστικά έξοδα (123 π.δ. 1225/1981, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 του ν. 3472/2006, σε συνδυασμό με το άρθρο 275 παρ. 1 του ΚΔιοικΔ).

Για τους λόγους αυτούς

Δικάζει κατ' αντιμωλία των διαδίκων.

Δέχεται την από 15.10.2012 (αριθμ. καταθ. 166/31.10.2012) αίτηση των α) Γ.Β.και β) Ν.Π. για αναίρεση της 1674/2012 οριστικής απόφασης του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Αναιρεί την ανωτέρω 1674/2012 απόφαση του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τα διαλαμβανόμενα στο σκεπτικό.

Διατάσσει την απόδοση στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος παραβόλου.
Διακρατεί και δικάζει την υπόθεση.

Δέχεται την έφεση.

Ακυρώνει την ………/22.4.2008 απόφαση του Οικονομικού Επιθεωρητή της Διεύθυνσης Οικονομικής Επιθεώρησης Αθηνών.

Διατάσσει την απόδοση στους εκκαλούντες του κατατεθέντος παραβόλου για την άσκηση της έφεσης.

Απαλλάσσει το Ελληνικό Δημόσιο και τον Δήμο Χίου από τα δικαστικά έξοδα.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 28 Μαΐου 2014.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                   Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΒΟΚΥΡΗΣ                   ΜΑΡΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΙΩΑΝΝΑ ΑΝΤΩΝΟΓΙΑΝΝΑΚΗ


Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στις 19 Νοεμβρίου 2014.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                              Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΓΓΕΛΑΡΑΣ           ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΥ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Τρίτη, 17 Φεβρουαρίου 2015

ΕλΣυν 3863/2014 (Ολομ.): Η ΘΕΣΗ ΥΠΟΨΗ ΣΤΟ ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΠΛΗΡΟΥΣ ΦΑΚΕΛΟΥ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΟΥΣΙΩΔΗ ΤΥΠΟ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Η θέση υπόψη στο προς καταλογισμό πρόσωπο του πλήρους φακέλου της υπόθεσης, ώστε να είναι δυνατόν να αμυνθεί αποτελεσματικά επί του συνόλου των διαθέσιμων στοιχείων, πριν την κλήση του προς αναπλήρωση του ελλείμματος και πριν την έκδοση καταλογιστικής απόφασης, αποτελεί ουσιώδη τύπο της διαδικασίας. Επίσης, μη τήρηση ουσιώδους τύπου συνιστά και η μη χορήγηση  σε αυτόν εύλογου χρονικού διαστήματος, για να αναπτύξει τις απόψεις του σχετικά με το αποδιδόμενο σε αυτόν έλλειμμα. Κατά τη διαδικασία της ένορκης διοικητικής εξέτασης οι εξεταζόμενοι αντιμετωπίζονται ως μάρτυρες και όχι ως υπεύθυνοι, σε βάρος των οποίων επίκειται η έκδοση δυσμενούς πράξης. Προσβολή δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης (Αντίθετη μειοψηφία).


ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΣΕ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ


Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριο του, στις 2 Απριλίου 2014, με την ακόλουθη σύνθεση: Ιωάννης Καραβοκύρης, Πρόεδρος, Νικόλαος Αγγελάρας, Ιωάννης Σαρμάς, Σωτηρία Ντούνη, Ευφροσύνη Κραμποβίτη και Ευάγγελος Νταής, Αντιπρόεδροι, Μαρία Βλαχάκη, Εεώργιος Βοΐλης, Γεωργία Μαραγκού, Μαρία Αθανασοπούλου (εισηγήτρια), Δέσποινα Καββαδία - Κωνσταντάρα, Χριστίνα Ρασσιά, Θεολογία Γναρδέλλη, Βιργινία Σκεύη, Κωνσταντίνος Εφεντάκης, Αγγελική Μαυρουδή, Αγγελική Πανουτσακοπούλου, Δέσποινα Τζούμα, Δημήτριος Τσακανίκας και Ευφροσύνη Παπαθεοδώρου, Σύμβουλοι. Από τους ανωτέρω οι Σύμβουλοι Χριστίνα Ρασσιά, Βιργινία Σκεύη, Αγγελική Μαυρουδή, Αγγελική Πανουτσακοπούλου και Δημήτριος Τσακανίκας μετείχαν ως αναπληρωματικά μέλη. Οι Σύμβουλοι Ευαγγελία - Ελισάβετ Κουλουμπίνη, Κωνσταντίνα Ζώη, Γεωργία Τζομάκα, Στυλιανός Λεντιδάκης και Βασιλική Σοφιανού απουσίασαν δικαιολογημένα.
ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ: Διονύσιος Λασκαράτος.
ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ : Ιωάννα Αντωνογιαννάκη, Γενική Συντονίστρια, που ασκεί και καθήκοντα αναπληρώτριας  Επιτρόπου στην Υπηρεσία Επιτρόπου στη Γραμματεία του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Για να δικάσει την από δικάσει την από 15.10.2012 (αριθμ. καταθ. 166/31.10.2012) για αναίρεση της 1674/2012 οριστικής απόφασης του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αίτηση των α) Γ. Β. και β) Ν. Π., …………. οι οποίοι παραστάθηκαν ο μεν πρώτος από αυτούς διά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Χαράλαμπου Μπουκουβάλα (ΔΣΑ 20161), ο δε δεύτερος μετά του ιδίου ως άνω πληρεξουσίου δικηγόρου,

κατά: α) του Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος παραστάθηκε δια του Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Νικολάου Καραγιώργη

και β) του Δήμου Χίου, που εδρεύει στην πόλη της Χίου και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος παραστάθηκε διά της πληρεξούσιας δικηγόρου του Ανδρονίκης Λακαρδή (ΔΣΑ 18645).

Με την ……/….2008 απόφαση του Οικονομικού Επιθεωρητή της Διεύθυνσης Οικονομικής Επιθεώρησης Αθηνών, ... καταλογίστηκε υπέρ του Δήμου Χίου και εις βάρος των αιτούντων, του πρώτου υπό την ιδιότητα του …….του Δήμου Χίου, και του δεύτερου υπό την ιδιότητα του …….του δημοτικού ν.π.δ.δ. με την επωνυμία «Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χίου», αλληλεγγύως και εις ολόκληρο, το συνολικό ποσό των 112.839,82 ευρώ, το οποίο φέρεται ότι αντιστοιχεί α) σε έλλειμμα ύψους 44.498,88 ευρώ, που προκλήθηκε στη διαχείριση του εν λόγω Δήμου, οφειλόμενο σε εξωταμειακή διαχείριση, κατά τα οικονομικά έτη 1997-1998, και β) σε προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής ύψους 68.327,03 ευρώ.

Με την 1674/2012 απόφαση του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου έγινε εν μέρει δεκτή έφεση αυτών κατά της ως άνω καταλογιστικής απόφασης και περιορίστηκε το σε βάρος τους ποσό καταλογισμού σ' αυτό των 44.498,88 ευρώ, αφού αφαιρέθηκε το παραπάνω ποσό των προσαυξήσεων.

Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε το Δικαστήριο άκουσε:

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αιτούντων, ο οποίος ζήτησε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης και προθεσμία για την υποβολή υπομνήματος καθώς και την καταβολή παραβόλου που του δόθηκε μέχρι τις 7.4.2014.

Την πληρεξούσια δικηγόρο του Δήμου Χίου, η οποία δήλωσε ότι επαφίεται στην κρίση του Δικαστηρίου για την αίτηση αναίρεσης και ζήτησε προθεσμία για την υποβολή υπομνήματος που της δόθηκε μέχρι τις 7.4.2014.

Τον εκπρόσωπο του Ελληνικού Δημοσίου, που ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και
Τον Γενικό Επίτροπο της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ο οποίος πρότεινε, ομοίως, την απόρριψη αυτής.

Με την αίτηση που κρίνεται ζητείται η αναίρεση της προαναφερόμενης απόφασης του VII Τμήματος.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη με παρόντα τα τακτικά μέλη που έλαβαν μέρος στη συζήτηση της υποθέσεως, εκτός από τους Νικόλαο Αγγελάρα και Ευάγγελο Νταή, Αντιπροέδρους και Γεώργιο Βοΐλη και Δέσποινα Καββαδία - Κωνσταντάρα, Συμβούλους, που απουσίασαν λόγω κωλύματος. Για τη νόμιμη συγκρότηση της Ελάσσονος Ολομέλειας, στη διάσκεψη μετείχαν επίσης οι Σύμβουλοι Χριστίνα Ρασσιά και Βιργινία Σκεύη (αναπληρωματικά μέλη).

Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα και

Σκέφθηκε σύμφωνα με το νόμο,
Αποφάσισε τα εξής:

Ι. Η υπό κρίση αίτηση, όπως συμπληρώνεται με το από 7.4.2014 σχετικό υπόμνημα, για την αναίρεση της 1674/2012 οριστικής απόφασης του VII Τμήματος του Δικαστηρίου τούτου, για τη συζήτηση της οποίας καταβλήθηκε το προσήκον παράβολο (βλ. το ……../…….2014 διπλότυπο είσπραξης Τύπου Α', Σειρά Η, της ΔΟΥ Χίου), ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και πρέπει να γίνει και τυπικά δεκτή και να ερευνηθεί κατά το παραδεκτό και τη βασιμότητα των προβαλλόμενων λόγων της. Ειδικότερα, κατά της ως άνω απόφασης με την ένδικη αίτηση τους οι αναιρεσείοντες παραπονούνται, μεταξύ άλλων, για εσφαλμένη και πλημμελή εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων που διέπουν την επίδικη υπόθεση και συγκεκριμένα της παραβίασης του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης.

II. Το άρθρο 20 παρ. 2 του Συντάγματος ορίζει ότι: «Το δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασης του ενδιαφερομένου ισχύει και για κάθε διοικητική ενέργεια ή μέτρο, που λαμβάνεται σε βάρος των δικαιωμάτων ή συμφερόντων του». Το συνταγματικό αυτό δικαίωμα του διοικούμενου για προηγούμενη ακρόαση του από τη Διοίκηση πριν από την έκδοση σε βάρος του δυσμενούς διοικητικής πράξης, όπως είναι η έκδοση καταλογιστικής πράξης κατά δημόσιου υπολόγου από τον αρμόδιο Οικονομικό Επιθεωρητή για διαπιστούμενο έλλειμμα, ικανοποιείται, εφόσον παρασχεθεί στον υπόλογο η ευχέρεια να εκφέρει τις απόψεις του πριν από τη λήψη του δυσμενούς για τα δικαιώματα ή τα συμφέροντά του διοικητικού μέτρου. Προκειμένου δε να μην είναι πλημμελής η τήρηση του ως άνω διαδικαστικού τύπου και να μην φαλκιδεύεται η υποχρέωση προηγούμενης ακρόασης, πρέπει, εφόσον ζητηθεί, να τίθεται υπόψη του προς καταλογισμό προσώπου ο πλήρης φάκελος της υπόθεσης, ώστε αυτός να είναι δυνατόν να αμυνθεί αποτελεσματικά επί του συνόλου των διαθέσιμων στοιχείων, βάσει των οποίων η Διοίκηση προτίθεται να προχωρήσει στον καταλογισμό του. Ειδικότερα, πρέπει να τίθεται υπόψη του, πριν από την κλήση για αναπλήρωση του ελλείμματος και πριν από την έκδοση της καταλογιστικής απόφασης, κατά κύριο λόγο, η πορισματική έκθεση, στην οποία αναφέρονται αναλυτικά τα ευρήματα του διαχειριστικού ελέγχου, η αιτιολογία του επικείμενου καταλογισμού και τα ποσά του καταλογισμού, καθώς και κάθε άλλο κρίσιμο στοιχείο, που θα ζητήσει, διότι μόνον με τον τρόπο αυτό υφίσταται ουσιαστική δυνατότητα να εκφράσει τις αντιρρήσεις του, προσκομίζοντας και τα σχετικά στοιχεία, ενδεχόμενη αποδοχή των οποίων είναι δυνατόν να οδηγήσει σε μείωση του ποσού του καταλογισμού ή και μη έκδοση της καταλογιστικής απόφασης. Εξάλλου, σε περίπτωση που κατά τον χρόνο της κλήσης για αναπλήρωση του ελλείμματος δεν έχουν τεθεί υπόψη του ανωτέρω όλα τα κρίσιμα στοιχεία υποχρεούται η Διοίκηση, αν αυτά ζητηθούν, αφενός μεν να τα χορηγήσει και αφετέρου να παράσχει εύλογο χρόνο, ούτως ώστε, αφού ενημερωθεί πλήρως ο ενδιαφερόμενος, να αναπτύξει τις απόψεις του αναφορικά με το αποδιδόμενο σ' αυτόν έλλειμμα. Αν η Διοίκηση παραβιάσει την ως άνω υποχρέωση και προβεί στην έκδοση της καταλογιστικής απόφασης πριν ικανοποιηθεί το σχετικό αίτημα του υπολόγου για πλήρη, σύμφωνα προς τα ανωτέρω, ενημέρωση του και παρασχεθεί σ' αυτόν πραγματική δυνατότητα άμυνας, τότε η εκδοθείσα κατά παράβαση των ανωτέρω διατάξεων καταλογιστική απόφαση είναι ακυρωτέα. Πρέπει να σημειωθεί ότι η πλημμέλεια της μη τήρησης του ανωτέρω ουσιώδους τύπου της διαδικασίας δεν μπορεί να θεραπευθεί από το γεγονός ότι πριν από την πρόσκληση για αναπλήρωση του ελλείμματος, ο Οικονομικός Επιθεωρητής κάλεσε τον υπόλογο και έλαβε κατάθεση αυτού στο πλαίσιο διενεργηθείσας ένορκης διοικητικής εξέτασης, αφού με την κατάθεση αυτή, στην οποία αντιμετωπίζεται ως ουδέτερος μάρτυς και όχι ως υπεύθυνος εις βάρος του οποίου επίκειται η έκδοση δυσμενούς πράξης, δεν υλοποιείται πλήρως το συνταγματικό δικαίωμα του για προηγούμενη ακρόαση ούτε τηρείται ο ανωτέρω ουσιώδης διαδικαστικός τύπος, καθόσον κατά το στάδιο αυτό δεν έχει ακόμα συνταχθεί η πορισματική έκθεση, που αποκρυσταλλώνει τις βασικές διαπιστώσεις του ελεγκτικού οργάνου (Ολομ. Ελ.Συν. 3093/2010, 2337/2012 κ.ά.) και δεν έχει εξαχθεί το τελικό αποτέλεσμα του ελέγχου και ως εκ τούτου στερείται της δυνατότητας να έχει στη διάθεση του όλα τα κρίσιμα στοιχεία που στηρίζουν τον επικείμενο καταλογισμό (Ολομ. Ελ.Συν. 1717/2009, 1731/2010 κ.ά.).

III. Στην προκειμένη υπόθεση το δίκασαν Τμήμα, με την πληττόμενη απόφαση του, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του δέχθηκε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: Η διαχείριση του Δήμου Χίου, καθώς και των Ν.Π.Δ.Δ. του Δήμου αυτού - μεταξύ των οποίων και το νομικό πρόσωπο με την επωνυμία «Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χίου», το οποίο συστάθηκε με την 1219/1989 απόφαση του Νομάρχη Χίου - διεξήχθη έως το έτος 1996 από το υποκατάστημα του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων στη Δ.Ο.Υ. Χίου, ενώ από το έτος 1997 και εντεύθεν διεξάγεται από ίδια ταμειακή υπηρεσία, στην οποία υπάγονται τόσο το προαναφερόμενο νομικό πρόσωπο, αλλά και όλα τα Ν.Π.Δ.Δ. του Δήμου. Στις 14.5.1996 ανοίχθηκε από τη δημοτική υπάλληλο ..., στην Εμπορική Τράπεζα Χίου, λογαριασμός ταμιευτηρίου με αριθμό …… «επ' ονόματι ...». Με την 294/1999 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χίου συγκροτήθηκε πενταμελής επιτροπή ελέγχου της διαχείρισης του «ανεπίσημου» ταμείου που τηρούνταν στο Δήμο Χίου. Με .../22.6.2004 εντολή δε της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικής Επιθεώρησης -Διεύθυνσης Επιθεώρησης ΔΔ Ν.Π. και Δ.Ε.Κ.Ο. διενεργήθηκε διαχειριστικός -οικονομικός έλεγχος στον εν λόγω Δήμο. Μετά το πέρας του ελέγχου, συντάχθηκε από τον Οικονομικό Επιθεωρητή ... η ……./4.4.2008 πορισματική έκθεση. Σύμφωνα με την έκθεση αυτή, συνολικά έσοδα ποσού 15.167.721 δρχ. δεν εισήχθησαν στην επίσημη χρηματική διαχείριση του Δήμου Χίου, αλλά έγιναν αντικείμενο εξωταμειακής διαχείρισης από τους τότε εκκαλούντες και ήδη αναιρεσείοντες. Σύμφωνα δε με το πόρισμα του διενεργηθέντος ελέγχου, οι ίδιοι διαχειρίστηκαν το ως άνω ποσό των 15.167.721 δρχ., διενεργώντας ισόποσες πληρωμές δαπανών, τόσο του Δήμου Χίου όσο και του Ομηρείου Πνευματικού Κέντρου, εξωταμειακά, ήτοι χωρίς την έκδοση χρηματικών ενταλμάτων συνοδευόμενων από νόμιμα και πλήρη δικαιολογητικά. Ακολούθως, ο Οικονομικός Επιθεωρητής κάλεσε τους εκκαλούντες-αναιρεσείοντες, με την …../7.4.2008 πρόσκληση του, η οποία επιδόθηκε σ' αυτούς στις 17 και 18.4.2008, να καταβάλουν εντός 48 ωρών, υπέρ του Δήμου Χίου, εν τέλει, το συνολικό ποσό των 112.839,82 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο διαπιστωθέν έλλειμμα των 44.512,75 ευρώ (ή 15.167.994 δρχ.), πλέον προσαυξήσεων 153% ποσού 68.327,07 ευρώ. Προηγουμένως, οι εκκαλούντες-αναιρεσείοντες με το από 17.3.2008 έγγραφο τους προς τον αρμόδιο Οικονομικό Επιθεωρητή είχαν ζητήσει να πληροφορηθούν τους λόγους επί των οποίων τεκμηριώνεται ο εις βάρος τους καταλογισμός. Σε απάντηση του εγγράφου αυτού, εκδόθηκε το 3004/15.4.2008 έγγραφο του Οικονομικού Επιθεωρητή ..., με το οποίο γνωστοποιείται στους εκκαλούντες-αναιρεσείοντες ότι οι λόγοι, επί των οποίων τεκμηριώνεται τυχόν επικείμενος σε βάρος τους καταλογισμός, καταγράφονται στην 2750/4.4.2008 πορισματική έκθεση του ιδίου, η οποία είναι διαθέσιμη από τη Γενική Διεύθυνση Οικονομικής Επιθεώρησης. Τέλος, με την ……./22.4.2008 απόφαση του Οικονομικού Επιθεωρητή της Διεύθυνσης Οικονομικής Επιθεώρησης Αθηνών του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών καταλογίστηκαν αλληλεγγύως και εις ολόκληρο οι εκκαλούντες-αναιρεσείοντες με το ανωτέρω ποσό (112.839,82 ευρώ), το οποίο αντιστοιχεί στο έλλειμμα, που προκλήθηκε από την εξωταμειακή διαχείριση στην οποία προέβησαν κατά τα ανωτέρω εκτεθέντα, πλέον των νόμιμων προσαυξήσεων. Κατά της απόφασης αυτής οι ανωτέρω άσκησαν έφεση, ισχυριζόμενοι, μεταξύ άλλων, ότι η καταλογιστική απόφαση εκδόθηκε κατά παράβαση του δικαιώματος τους για προηγούμενη ακρόαση, αφού παρά το γεγονός ότι με το από 17.3.2008 έγγραφο τους ζητήθηκε η γνωστοποίηση των λόγων επί των οποίων τεκμηριώνεται ο ένδικος καταλογισμός, οι ίδιοι έλαβαν γνώση της ύπαρξης της 2750/4.4.2008 πορισματικής έκθεσης με το από 3004/15.4.2008 έγγραφο του Οικονομικού Επιθεωρητή, που τους επιδόθηκε αργότερα. Το Τμήμα, ενόψει του ισχυρισμού τους αυτού, έκανε δεκτό ότι για την άσκηση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης αρκεί η με κάθε τρόπο παραχώρηση στον ενδιαφερόμενο της ευχέρειας να εκθέσει τις απόψεις του, πριν από την έκδοση της δυσμενούς γι' αυτόν πράξης και ότι εν προκειμένω οι ανωτέρω κλήθηκαν να καταθέσουν ενόρκως ενώπιον του Οικονομικού Επιθεωρητή, ο οποίος διεξήγαγε το διαχειριστικό έλεγχο, κοινοποιήθηκε δε σ' αυτούς η ………/7.4.2008 πρόσκληση του ίδιου Επιθεωρητή για την αναπλήρωση του διαπιστωθέντος ελλείμματος στις 17 και 18.4.2008, η οποία (πρόσκληση) μάλιστα περιείχε όλα τα απαραίτητα στοιχεία που στήριζαν τον επικείμενο σε βάρος τους καταλογισμό, οπότε είχαν τη δυνατότητα να λάβουν γνώση της συνταχθείσας πορισματικής έκθεσης, καθώς και των λοιπών στοιχείων του φακέλου και να αναπτύξουν εξαντλητικά τις απόψεις τους, τόσο ως προς την ύπαρξη του διαπιστωθέντος ελλείμματος, όσο και ως προς το ύψος αυτού και να προβάλλουν τους λόγους για τους οποίους ενδεχομένως δεν μπορούσε να γεννηθεί υποχρέωση τους για αναπλήρωση του, ενώ τέλος δεν προκύπτει, ούτε άλλωστε οι ίδιοι το επικαλούνται, ότι ζήτησαν να τους χορηγηθεί κάποιο έγγραφο του φακέλου και δεν τους χορηγήθηκε, και ότι αυτοί είχαν προηγουμένως ενημερωθεί (με το ………/15.4.2008 έγγραφο του Οικονομικού Επιθεωρητή) ότι τα αποτελέσματα του ελέγχου της επίμαχης εξωταμειακής διαχείρισης καταγράφονταν στην ……../4.4.2008 πορισματική έκθεση. Με τις παραδοχές αυτές το δικάσαν Τμήμα, κατά την πλειονοψηφήσασα άποψη, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις σχετικές διατάξεις για την άσκηση του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος της προηγούμενης ακρόασης, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη νομική σκέψη που προηγήθηκε. Και τούτο διότι α) δέχτηκε ότι για την άσκηση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης αρκεί η ένορκη κατάθεση των ανωτέρω ενώπιον του Οικονομικού Επιθεωρητή, παρά το ότι παγίως το Δικαστήριο δέχεται ότι κατά τη διαδικασία της ένορκης διοικητικής εξέτασης οι εξεταζόμενοι αντιμετωπίζονται απλώς ως μάρτυρες και όχι ως υπεύθυνοι σε βάρος των οποίων επίκειται η έκδοση δυσμενούς πράξης και β) δέχθηκε ότι οι ήδη αναιρεσείοντες, από την επίδοση της πρόσκλησης για αναπλήρωση του ελλείμματος στις 17-18.4.2008, είχαν τη δυνατότητα να λάβουν γνώση της συνταχθείσας πορισματικής έκθεσης, καθώς και των λοιπών στοιχείων του φακέλου και να αναπτύξουν εξαντλητικά τις απόψεις τους ως προς την ύπαρξη και το ύψος του διαπιστωθέντος ελλείμματος. Και τούτο παρά το γεγονός ότι οι ανωτέρω αφής στιγμής είχαν ζητήσει στοιχεία με το από 17-3-2008 έγγραφο, ο Επιθεωρητής δεν τους παρέσχε εύλογο χρόνο μεταξύ 15-4-2008, οπότε τους ενημέρωσε ότι είναι διαθέσιμη η πορισματική έκθεση, μέχρι 17/18-4-2008, που τους επιδόθηκε η άνω πρόσκληση, για να αναζητήσουν την πορισματική αυτή και να εκφέρουν τις απόψεις - αντιρρήσεις τους προσκομίζοντας και τα σχετικά στοιχεία, ενδεχόμενη αποδοχή των οποίων ήταν δυνατόν να οδηγήσει σε μείωση του ποσού του σε βάρος τους καταλογισμού ή και στην μη έκδοση της καταλογιστικής απόφασης. Μειοψήφησαν οι Σύμβουλοι Κωνσταντίνος Εφεντάκης, Δέσποινα Τζούμα και Ευφροσύνη Παπαθεοδώρου, οι οποίοι διατύπωσαν την ακόλουθη γνώμη: Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 20 παρ. 2 του Συντάγματος, η άσκηση του δικαιώματος της προηγουμένης ακρόασης αποβλέπει στην παροχή της δυνατότητος στο διοικούμενο, τον οποίον αφορά η δυσμενής διοικητική πράξη, να προβάλει συγκεκριμένους ισχυρισμούς ενώπιον του αρμοδίου διοικητικού οργάνου, ούτως ώστε να επηρεάσει τη λήψη από το όργανο αυτό της σχετικής απόφασης, ύστερα από διαφορετική εμφάνιση ή εκτίμηση του πραγματικού υλικού. Συνεπώς, για το λυσιτελές της προβολής από τον καταλογισθέντα λόγου έφεσης περί μη τήρησης των διατυπώσεων για την άσκηση του δικαιώματος του προς προηγούμενη ακρόαση, απαιτείται παράλληλη αναφορά και των ισχυρισμών που αυτός θα προέβαλε ενώπιον της Διοίκησης, εάν οι διατυπώσεις αυτές είχαν προσηκόντως τηρηθεί (πρβλ. ΣτΕ 4447/2012 Ολομ., 715/2013, 2673/2013, 3219/2013, 337/2014 κ.ά.). Στην προκειμένη περίπτωση, δοθέντος ότι, κατά την ενώπιον του Τμήματος δίκη, οι αναιρεσείοντες περιορίστηκαν, για τη στοιχειοθέτηση της παράβασης του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης τους, αποκλειστικά και μόνο στη μη λήψη γνώσης της 2750/4.4.2008 πορισματικής έκθεσης ελέγχου, πριν από την έκδοση της 3307/22.4.2008 καταλογιστικής απόφασης, χωρίς, συγχρόνως, να παραθέσουν τους ισχυρισμούς που θα προέβαλαν, εάν είχε εγκαίρως τεθεί υπόψη τους η έκθεση αυτή, ορθώς, αν και με διαφορετική αιτιολογία, απορρίφθηκε, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, ο αντίστοιχος λόγος έφεσης. Πολύ περισσότερο που, όπως ανέλεγκτα έγινε δεκτό από το Τμήμα, η 2769/7.4.2008 πρόσκληση προς αποκατάσταση του ελλείμματος, η οποία κοινοποιήθηκε στους αναιρεσείοντες από τον Οικονομικό Επιθεωρητή στις 17 και 18.4.2008, διελάμβανε όλα τα αναγκαία στοιχεία, αναφορικά με την ιδιότητα των ιδίων ως υπολόγων και τη συνεχόμενη με τη διαχειριστική δράση των αναιρεσειόντων επέλευση του ελλείμματος, ώστε αυτοί να μπορούν αποτελεσματικά να αμυνθούν και να εκφέρουν τις όποιες αντιρρήσεις τους, προτού χωρήσει ο σε βάρος τους καταλογισμός.. Πλην όμως, η γνώμη αυτή δεν εκράτησε.

IV. Κατόπιν αυτών, σύμφωνα με την πλειονοψηφήσασα άποψη πρέπει να γίνει δεκτή η ένδικη αίτηση αναίρεσης κατά τον βάσιμο προβαλλόμενο σχετικό λόγο, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, στη συνέχεια, δε να κρατήσει το Δικαστήριο την υπόθεση, δεδομένου ότι αυτή δεν χρήζει διευκρινίσεων κατά το πραγματικό μέρος της (άρθρα 58 παρ. 4 του π.δ. 774/1980 - και ήδη 87 παρ. 4 του κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013 «Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο» - 61 παρ. 3 και 117 π.δ. 1225/1981), να δικάσει την έφεση, να την κάνει δεκτή και να ακυρώσει την ………/22.4.2008 απόφαση του Οικονομικού Επιθεωρητή της Διεύθυνσης Οικονομικής Επιθεώρησης Αθηνών, να διαταχθεί δε η απόδοση του κατατεθέντος παραβόλου στους αναιρεσείοντες (άρθρα 61 παρ. 3 και 117 π.δ. 1225/ 1981). Τέλος, το Δικαστήριο κρίνει, κατ' εκτίμηση των περιστάσεων, ότι πρέπει να απαλλαγούν οι αναιρεσίβλητοι Ελληνικό Δημόσιο και ο Δήμος Χίου από τα δικαστικά έξοδα (123 π.δ. 1225/1981, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 του ν. 3472/2006, σε συνδυασμό με το άρθρο 275 παρ. 1 του ΚΔιοικΔ).

Για τους λόγους αυτούς

Δικάζει κατ' αντιμωλία των διαδίκων.

Δέχεται την από 15.10.2012 (αριθμ. καταθ. 166/31.10.2012) αίτηση των α) Γ.Β.και β) Ν.Π. για αναίρεση της 1674/2012 οριστικής απόφασης του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Αναιρεί την ανωτέρω 1674/2012 απόφαση του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τα διαλαμβανόμενα στο σκεπτικό.

Διατάσσει την απόδοση στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος παραβόλου.
Διακρατεί και δικάζει την υπόθεση.

Δέχεται την έφεση.

Ακυρώνει την ………/22.4.2008 απόφαση του Οικονομικού Επιθεωρητή της Διεύθυνσης Οικονομικής Επιθεώρησης Αθηνών.

Διατάσσει την απόδοση στους εκκαλούντες του κατατεθέντος παραβόλου για την άσκηση της έφεσης.

Απαλλάσσει το Ελληνικό Δημόσιο και τον Δήμο Χίου από τα δικαστικά έξοδα.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 28 Μαΐου 2014.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                   Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΒΟΚΥΡΗΣ                   ΜΑΡΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΙΩΑΝΝΑ ΑΝΤΩΝΟΓΙΑΝΝΑΚΗ


Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στις 19 Νοεμβρίου 2014.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                              Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΓΓΕΛΑΡΑΣ           ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΥ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.